Mã xác thực của tài khoản thuế cá nhân gửi về số điện thoại và thư điện tử đã đăng ký. Mất máy hay đổi số thì đường nhận mã bị đứt, nhưng tài khoản không mất: đường ngắn nhất là làm lại sim cùng số tại nhà mạng rồi đăng nhập như cũ; nếu không giữ được số, đăng nhập bằng cách khác (mật khẩu, định danh điện tử, thư điện tử) để cập nhật số mới, hoặc mang căn cước tới cơ quan thuế để được cấp lại quyền truy cập.
Nếu là mất điện thoại, việc gấp hơn là chặn người khác dùng: khoá sim, đổi mật khẩu tài khoản thuế và thư điện tử từ một máy khác, rồi mới tính chuyện cập nhật. Bài này đi theo đúng thứ tự đó.
Mã xác thực đi đâu, vì sao mất số là mất đường vào
Tài khoản thuế cá nhân dùng số điện thoại và thư điện tử đăng ký để gửi mã khi đăng ký, khi quên mật khẩu, khi đổi thông tin quan trọng. Mật khẩu còn nhớ thì đăng nhập thường vẫn được; nhưng hễ cần một mã xác thực là hệ thống gửi về số cũ.
Những tình huống hay gặp:
- Đổi nhà mạng, bỏ số cũ từ lâu, không nhớ đã dùng số nào đăng ký thuế.
- Số đăng ký là số của công ty, của kế toán hoặc của con cháu làm hộ ngày trước.
- Mất điện thoại, sim nằm trong máy.
- Số bị nhà mạng thu hồi vì không dùng, rồi cấp cho người khác.
Trường hợp cuối nguy hiểm nhất: người đang giữ số cũ có thể nhận mã của mình. Vì vậy cập nhật số là việc nên làm ngay khi đổi số, không để tới lúc cần.
Mất điện thoại: năm việc làm ngay
- Báo nhà mạng khoá sim để không ai nhận được tin nhắn mã xác thực.
- Đổi mật khẩu thư điện tử từ một máy khác — thư điện tử là đầu mối thứ hai nhận mã và thông báo thuế.
- Đổi mật khẩu tài khoản thuế nếu còn đăng nhập được từ máy khác.
- Báo ngân hàng nếu ứng dụng ngân hàng liên kết nộp thuế cũng nằm trên máy mất.
- Làm lại sim cùng số tại nhà mạng với căn cước.
Nếu điện thoại mất có khoá màn hình tốt, rủi ro thấp hơn nhiều; nhưng đừng dựa vào đó mà bỏ qua các bước trên. Ứng dụng thuế đăng nhập sẵn trên máy có thể cho người khác xem thông tin thu nhập, người phụ thuộc, địa chỉ của mình.
Khi đã vào lại được tài khoản, dành mười phút rà: thông tin liên hệ có bị ai sửa không, có hồ sơ nào mới nộp mà mình không nộp (đề nghị hoàn thuế, đăng ký người phụ thuộc, thay đổi tài khoản nhận hoàn), có thông báo lạ không. Thấy điều gì không phải mình làm, báo cơ quan thuế ngay, kèm thời điểm mất máy.
Giữ số cũ: đường ngắn nhất
Nếu số điện thoại vẫn đứng tên mình, làm lại sim cùng số là cách nhanh và gọn nhất. Có sim mới, mọi mã xác thực về lại như cũ; không cần làm thủ tục gì với cơ quan thuế.
Điều kiện là số phải đăng ký chính chủ. Nếu số đăng ký tên người khác (người thân, công ty), chỉ chủ thuê bao mới làm lại sim được — thêm một lý do để số nhận mã thuế là số đứng tên chính mình.
Sau khi có sim, đăng nhập lại ứng dụng thuế trên máy mới, kiểm tra thông tin tài khoản, và đổi mật khẩu nếu nghi đã lộ.
Ví dụ giả định: một chủ tiệm tạp hoá mất điện thoại ngoài chợ sáng thứ Hai. Trưa đó chị khoá sim qua tổng đài bằng máy của con, chiều mang căn cước ra cửa hàng nhà mạng làm lại sim cùng số, tối cài lại ứng dụng thuế trên máy cũ ở nhà và đổi mật khẩu. Mọi thứ xong trong một ngày, không phải đến cơ quan thuế lần nào — chỉ vì số điện thoại đứng tên chính chị.
Đổi sang số mới khi vẫn đăng nhập được
Khi còn vào được tài khoản (còn nhớ mật khẩu, hoặc đăng nhập được bằng định danh điện tử):
- Vào phần thông tin tài khoản hoặc thông tin người dùng trên ứng dụng thuế, cổng thuế điện tử.
- Tìm mục thay đổi số điện thoại, thư điện tử nhận thông báo.
- Nhập số mới; hệ thống có thể gửi mã xác thực về số mới, hoặc đòi xác nhận qua đầu mối cũ tuỳ cách thiết kế tại thời điểm làm.
- Đăng xuất, đăng nhập lại để chắc mọi thứ chạy.
Nếu bước đổi số đòi mã gửi về số cũ đã mất, dừng lại ở đó và đi theo đường lấy lại quyền bên dưới; đừng thử nhiều lần tới mức tài khoản bị tạm khoá.
Lưu ý: số điện thoại trong tài khoản thuế điện tử và số điện thoại trong hồ sơ đăng ký thuế có thể là hai chỗ khác nhau. Đổi ở tài khoản giúp nhận mã; muốn cơ quan thuế liên hệ đúng số mới, hỏi thêm về việc cập nhật thông tin đăng ký thuế.
Không còn đăng nhập được: lấy lại quyền truy cập
- Quên mật khẩu qua thư điện tử: nếu thư điện tử đăng ký vẫn dùng được, chức năng quên mật khẩu có thể gửi hướng dẫn về đó.
- Đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử: nếu ứng dụng thuế hỗ trợ và tài khoản định danh đã kích hoạt trên máy mới, đây là đường vào không cần mã gửi về số cũ. Vào được rồi thì cập nhật số điện thoại ngay.
- Đến cơ quan thuế: mang căn cước tới thuế cơ sở quản lý hoặc bộ phận hỗ trợ người nộp thuế, đề nghị cấp lại mật khẩu, cập nhật số điện thoại, thư điện tử. Thủ tục theo hướng dẫn hiện hành; hỏi trước qua điện thoại để biết cần mang gì.
Không nhờ người lạ “lấy lại tài khoản thuế giúp” qua mạng. Kẻ gian hay rao dịch vụ này để lấy căn cước, mật khẩu và mã xác thực của người đang cần gấp.
Khi đến cơ quan thuế, chuẩn bị sẵn: căn cước bản chính, số điện thoại mới và thư điện tử mới muốn đăng ký, mã số thuế cũ nếu có. Nói rõ ngay từ đầu mình cần cấp lại mật khẩu, cập nhật số điện thoại hay cả hai. Sau khi được cấp lại, đăng nhập thử ngay tại chỗ nếu có thể, để lỡ có trục trặc thì hỏi luôn, khỏi đi lại lần hai.
Thư điện tử và cách phòng trước
Thư điện tử là đầu mối thứ hai nhưng hay bị bỏ quên: một địa chỉ tạo từ thời đi học, quên mật khẩu, hoặc hộp thư của công ty cũ. Nếu cả số điện thoại lẫn thư điện tử đều không còn dùng được, gần như chỉ còn cách đến cơ quan thuế.
Một trang giấy cất cùng giấy tờ quan trọng, ghi:
- Số điện thoại và thư điện tử đang đăng ký với tài khoản thuế;
- Ngày cập nhật gần nhất;
- Nhắc: đổi số, đổi thư thì cập nhật tài khoản thuế trong tuần.
Dùng số điện thoại đứng tên chính mình, dùng lâu dài, và một thư điện tử cá nhân không phụ thuộc nơi làm việc. Đổi nhà mạng thì giữ số nếu có thể, vì giữ số là giữ luôn đường nhận mã của mọi tài khoản đang gắn với nó, không riêng tài khoản thuế. Với cha mẹ lớn tuổi, con cháu giúp cài đặt nhưng số nhận mã vẫn nên là số của cha mẹ.
Bước tiếp theo
- Mất máy: khoá sim, đổi mật khẩu thư điện tử và tài khoản thuế từ máy khác.
- Làm lại sim cùng số nếu số đứng tên mình.
- Không giữ được số: đăng nhập bằng mật khẩu hoặc định danh điện tử để cập nhật số mới.
- Không vào được bằng cách nào: mang căn cước tới cơ quan thuế đề nghị cấp lại quyền truy cập.
- Ghi lại số, thư điện tử đang đăng ký và ngày cập nhật; cập nhật ngay mỗi khi đổi.
Câu hỏi thường gặp
Số điện thoại cũ đã bị nhà mạng cấp cho người khác thì có nguy hiểm không?
Có thể, vì người đó nhận được tin nhắn mã xác thực gửi về số cũ. Cập nhật số mới cho tài khoản thuế càng sớm càng tốt và đổi mật khẩu.
Một số điện thoại có dùng cho tài khoản thuế của hai người được không?
Không nên. Mỗi người nên có đầu mối riêng để mã xác thực và thông báo không lẫn, và để khi một người đổi số không kéo theo người kia.
Không nhận được mã xác thực dù số điện thoại đúng, vì sao?
Có thể do chặn tin nhắn từ tổng đài lạ, hộp tin nhắn đầy, hoặc sóng yếu. Kiểm tra cài đặt chặn tin nhắn, đợi vài phút rồi gửi lại, và không bấm gửi lại liên tục.
Đến cơ quan thuế lấy lại tài khoản có cần giấy uỷ quyền nếu nhờ người khác đi?
Việc cấp lại quyền truy cập tài khoản cá nhân thường yêu cầu chính người nộp thuế hoặc người được uỷ quyền hợp lệ. Hỏi trước cơ quan thuế về hình thức uỷ quyền được chấp nhận.
Cha mẹ ở quê mất điện thoại, con ở xa giúp được gì?
Con có thể hướng dẫn qua điện thoại khác: gọi nhà mạng khoá sim, đổi mật khẩu thư điện tử. Việc làm lại sim và lấy lại tài khoản thuế thường cần chính cha mẹ có mặt với căn cước; con giúp chuẩn bị giấy tờ và danh sách việc cần làm.
Mất điện thoại có ảnh hưởng tới chữ ký số không?
Chữ ký số cá nhân dạng từ xa ký qua điện thoại thì có. Báo ngay nhà cung cấp chữ ký số để tạm khoá và kích hoạt lại trên máy mới.
Doanh nghiệp đổi số điện thoại nhận mã thì làm giống cá nhân không?
Nguyên tắc giống, nhưng tài khoản doanh nghiệp gắn với người đại diện và chữ ký số của doanh nghiệp. Bài này nói về tài khoản cá nhân; doanh nghiệp nên gom số và thư điện tử nhận mã về đầu mối của chính doanh nghiệp.
